Kendine Koçluk Yapmak

Günümüz popüler kültürlerinden biri koçluk hizmetidir. Ünlü sanatçıların yanında gördüğümüz, akıl hocalığı yapan kişilerin kendilerine “koç” demeleri nedeniyle,  koçluğun sadece “akıl hocalığı” olduğu düşünülmüştür. Oysa koçluk ne psikologluk, ne doktorluk, ne de danışmanlıktır.

Koçluk,  kişide farkındalık oluşturarak gelişim ve dönüşüm sağlayan bir süreçtir.

Uluslararası koçluk federasyonunun tanımlamasına göre;

Koçluk, “müşterilere, onların kişisel ve mesleki potansiyellerini ortaya çıkarmaları için  ilham veren, onları hareket geçiren, yaratıcı bir süreçte destekleyici bir yol arkadaşıdır.” (Whitmore, Performans için koçluk, 2017: 282) 

Sanılanın aksine, koçluk anlaşılanlardan çok daha fazlasıdır. Danışanın gündemini dinler, güçlü sorular sorar ve çeşitli yöntemler uygular.  Bu süreçte amaç, bireyin kendini tanıması, keşfetmesi ve potansiyellerini ortaya çıkarmasına destek olmaktır.

• Peki, kişi kendine koçluk yaparsa nasıl yapabilir?

Kişi kendine koçluk yapabilmesi için, öğrenmeye ve kendini geliştirmeye açık olması gerekir. Bu kişisel gelişim alanında kendini keşfetme yolculuğudur. 

• Bireyler ne zaman kendine koçluk yapmak ister? 

Genellikle bir tıkanıklık, bir arayış ya da dönüşüm ihtiyacı doğduğunda yani içsel bir gündem ortaya çıktığında. Bu noktada birey,  o alanı iyileştirmek için yöntemler arar, geliştirir.

Koçların en önemli iki özelliği dinlenmek ve güçlü sorular sormaktır.

O halde bireyler kendilerine koçluk yaparken, iç seslerini dinlemeliler ve güçlü sorular sormalıdırlar.

Kişiler hangi konularda ya da alanlarda sorun yaşıyorlarsa o alanda çözüm arayışına da girerler. Çözüm arayışında kendi iç rehberliğine güvenmeyi de öğrenmelidir. 

Kendine koçluk yapmanın rotası ise şöyle şekillenir:

• İhtiyaçları belirlemek
• Ne hissettiğini anlamak
• Hayatında değiştirmek istediğin yerleri tespit etmek, 
• Hedefler koymak 
• Eyleme geçmek ve
• Ve süreci destekleyecek kaynakları belirlemek 
• Kendine yönelik koçluk yapmanın basit bir formülü vardır:

Doğru soru-Doğru hedef-Doğru eylem-Doğru sonuç

Güçlü sorular sormak:

Harekete geçmeyi sağlar, farkındalık geliştirir, derinlemesine düşünmeyi teşvik eder, kendini keşfetmeni sağlar, motivasyonu besler, çözüm odaklılığı geliştirir, yaratıcı düşünmeyi tetikler, karar verme becerilerini güçlendirir ve eyleme geçme isteğini canlı tutar.

Doğru sorular içten gelir. Her ne kadar soru kalıpları olsa da, ezberlenmiş bir soru doğru yerde sorulmadığında etkisiz kalabilir.

Konuşmanın akışı ve içsel rehberliğin sana o soruyu tam zamanında sordurur. Kendine güçlü soru sormak istiyorsan, içsel rehberliğine güvenebilirsin.

Örneğin;

• “Neye ihtiyacın var?”
• “Ne yapmak istiyorsun?”
• “Sana göre olmayan şey nedir?”
• “ Ne yapman gerektiğini düşünüyorsun?”
• “Bu engel olmasaydı nasıl olurdu?”
• “Bu engel aşılamaz bir engel miydi?”
• “Ne yapsan bu engeli aşabilirsin?”
• “Ne zaman yapabilirsin?”
• “Şimdi değilse ne zaman?”

Bu sorulara yazarak çalışabilirsiniz. Böylece karar verir, kolayca hedef belirler ve eyleme geçersiniz.

Bireyler isteklerini dile getirirken, net değillerse o zaman hedefleri yerini bulmayabilir. Öncelikle doğru hedefleri belirlemek önemlidir. Bununla birlikte 1 sene içerisinde gerçekleşmeyen hedefler gerçekçi olamayabilir; bu yüzden düzenli olarak gözden geçirilmelidir.

 Doğru hedefler için, doğru eylemler seçmelidir. Ancak doğru bir eylem olup olmadığını sonuçlara bakarak anlayabiliriz. Doğru eylemi bulmak için denemelere devam etmek gerekir.  Hedeflerİ küçük parçalara ayırarak, küçük adımlar atarak büyük resmi oluşturmak mümkündür. 

Aldığımız kararları değerlerimize göre şekillendiririz. Değerlerimizde önceliklerimizi belirler. Bu açıdan baktığımızda bir niyet oluşturarak, değerlerimizi belirleyebiliriz. İlk beş değeriniz hayatınızın özetidir.

Yine temel ve basit bir formül:

1. Gündemini belirle- önceliklerini sırala
2. Öncelikli olan sorunun üzerinde dur.
3. Çözüm önerileri sun.
4. Birini seç.
5. Eyleme geç.
6. Sonuçları değerlendir.

Burada dikkat edilmesi gerekenler;

Çözüm önerilerini hayata geçirirken, hedeflerinin için mutlaka tarih belirlemelisin. Başlangıç ve bitiş tarihleri, ulaşmak istediğin hedef, mevcut durumun, eylem planın gibi detayları netleştirmelisin.

• Unutma:

Kendinle bağlantıda olmak, her eylemin için kendini takdir etmek, istediğin sonuçları elde edene kadar karşılaştığın engellerle yaptığın mücadeleleri küçümsememek bu yolculuğun en önemli parçalarıdır.

Niyetinin gücüne inan.

Kararlı ve net olduğunda BAŞARI SENİNLE OLACAK!