5G satışında ilk kalem 1,28 milyar dolar; B4 blokunu Turkcell aldı

Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone’un kıyasıya rekabet ettiği Türkiye’nin 5G spektrum tahsisi maratonu, yüksek rakamlar ve anların gerilimiyle başladı. İlk kalem 1 milyar 280 milyon dolar seviyesinde kapanırken, ikinci kalem toplamda 811 milyon dolara ulaştı; B4 soyut bloktaki çekişmeyi ise Turkcell kazandı. Salonun nabzı yüksekti.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nda yapılan oturum öncesi kısa bir değerlendirme yapan BTK Başkanı Ömer Abdullah Karagözoğlu, donanımda %30 yerli ve milli teknoloji şartını anımsattı. Sadece işletmeci lisanslarının değil, yerli teknolojilerin de büyümesini hedefleyen bir çerçeve çizildi. “5G çekirdek şebeke, baz istasyonu ve operasyon yazılımlarının ilk prototiplerini tamamen yerli imkanlarla geliştirdik” dedi.

Kapalı zarflarla yürüyen en değerli bantlardaki ilk aşamada A-1, A-2 ve A-3 için sırasıyla Turkcell 429 milyon dolar, Vodafone 426 milyon dolar ve TT Mobil-Türk Telekom 425 milyon dolar rakam sundu. Sözlü bölümde artış gelmedi ve bu dilimde ilk perde kapandı. Hava sakindi.

B grubu müzakereleri sürerken Türk Telekom CEO’su Arif Ümit Önal, her tahsisin tutanakla kayıt altına alınmasını talep etti; diğer katılımcılar itiraz etmedi. Komisyon başkanı Ömer Abdullah Karagözoğlu talebi kabul etti ve her blok sonuçlandırıldıkça imzaya açıldı. Süreç bu nedenle uzadı. Kimse acele etmedi.

3,5 GHz bandındaki 80’er MHz’lik B1, B2 ve B3 bloklarında ilk zarf turunda Turkcell 210 milyon dolar, Türk Telekom 209 milyon dolar, Vodafone 201 milyon dolar teklif ortaya koydu. Sözlü aşamada Turkcell bedeli 214 milyon dolara çıkardı; Vodafone çekildi, Türk Telekom kapalı zarftaki rakamı korudu. Böylece üç blok toplamda 624 milyon dolar bedelle dağıtıldı. Rekabet yoğundu.

B4 soyut blokta başlangıçta Turkcell 50 milyon dolar, Türk Telekom 50 milyon dolar, Vodafone 61 milyon dolar görüldü; üç oyuncu da açık artırmaya girdi. Türk Telekomun 173 milyon dolar demesiyle Vodafone çekildi, yarış Turkcell ile TT arasında sürdü. Rakamlar sırasıyla 179 ve 181 milyon dolara tırmandı, Turkcellin 187 milyon dolar önerisiyle perde kapandı ve blok Turkcell’e geçti. Salonda nefesler tutuldu.

Böylece B1-B3’ün toplam 624 milyon dolarlık tutarına B4’ün 187 milyon doları eklenince ikinci kalem 811 milyon dolara ulaştı. En değerli bantlarda ilk bölüm daha önce sonuçlanmıştı. Tablo netleşti.

Yerli ekosistem ve ihracat adımı

Karagözoğlu, 2017’de kurulan HTK ile tüm paydaşların tek platformda buluştuğunu, özgün projelerin yerlilik oranını yükselttiğini anımsattı. Bakanlık, BTK ve TÜBİTAK desteğiyle yürüyen çalışmalarda 5G’nin kritik bileşenleri için prototiplerin hazırlandığını vurguladı. “HTK üyesi firmaların ihracat kapasitesini artırmak üzere Ticaret Bakanlığı programı devreye alındı; eğitim, danışmanlık ve yurt dışı temaslarının %70i destekleniyor” bilgisini paylaştı. 4,5G şebekelerinde yerlilik oranı hedeflenen %45i aşarak %52ye çıktı, yeni dönemde hedef %60. Beklenti yüksek.

Şartlar, takvim ve kullanım

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 700 MHz ve 3,5 GHz bantlarında toplam 400 MHz spektrumun, asgari 2 milyar 125 milyon dolar değer üzerinden ve 11 farklı blok halinde işletmecilere dağıtılacağını belirtti. Şirketler kendi stratejilerine göre ayrı ayrı yarışıyor. “İşletmeciler en uygun ve en fazla bandı almak için rekabet edecek” dedi.

Yeni dönemle birlikte 4,5G’ye kıyasla mobil internet hızlarında 10 kata varan artış ve çok düşük gecikme süreleri öngörülüyor. Tam otonom sürüş, uzaktan ameliyat, akıllı tarım ve akıllı fabrikalar gibi alanlarda 5G’nin imkânlarından yararlanılacak. Altyapıda yerli ve milli ürün kullanımına tavanlar getirildi; yerli ürün oranı %60a, milli haberleşme ürünü ise %30a kadar çıkarılacak. Böylece dışa bağımlılık azalacak.

Oluşacak bedeller 3 eşit taksitte ödenecek. Gecikmelerde ödenmeyen tutara ve süreye, yıllık %7,93’ün iki katı oranında faiz işletilecek. Vadenin üzerinden en fazla 30 gün içinde ödeme yapılmazsa yetkilendirmenin feshi yönünde süreç başlatılacak. Kurallar net.

Mevcut yetkilendirmeler 30 Nisan 2029’da sona eriyor. Bu hakların kapsam içine alınabilmesi için işletmeciler her yıl brüt satışlarının %5i oranında ödeme yapacak. Yükümlülük açık.

1 Nisan 2026 itibarıyla 5G, Türkiye genelinde tüm kullanıcıların erişimine açılacak. Geri sayım başladı.

Türkiye 1991de araç telefonlarıyla 1G’yi gördü, 1994te 2G’ye geçti, 2009da 3G devreye alındı. 1 Nisan 2016da 4,5G’nin başlamasıyla aboneler hızlıca yeni şebekeye taşındı. 2009’daki lisanslarda A tipi hakkı Turkcelle, B tipi Vodafonea, C tipi Avea’ya gitmişti; 2015teki 4,5G satışında Turkcell 8, Avea ve Vodafone 5er blok aldı. Hafıza taze.

Bugünkü tablo, yalnızca rakamlardan ibaret değil; Türkiye’nin dijital geleceğinin omurgası şekilleniyor. Heyecan dalgası bunun için yükseldi.