F-35 uçakları için satış planı: Trump Suudi Arabistan’ı “iyi müttefik” ilan etti

ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada F-35 savaş uçaklarını Suudi Arabistan’a satmayı planladığını söyledi. Türkiye’nin temin edemediği uçakların Suudi Arabistan’a gideceği ifade edildi.

Veliaht Prens Muhammed bin Selman, 18 uçak ve bin kişilik heyetle Washington’a geldi. Trump’ın satışa ikna edildiği ve Oval Ofis’te gazetecilere “F-35’leri satacağız” diyerek haberi duyurduğu bildirildi. Trump açıklamasında Suudi Arabistan’ın uzun süredir iyi bir müttefik olduğunu belirtti.

Açıklamanın, Muhammed bin Selman’ın yedi yıldan uzun bir sürenin ardından ilk kez gerçekleştirdiği ABD ziyareti öncesinde yapılması dikkat çekti. Satış kapsamında 48 F-35 uçağının gündemde olduğu ifade edildi.

Uçakların üreticisi Lockheed Martin’in her yıl yaklaşık 150 ila 190 arası F-35 ürettiği, yaklaşık 20 ülkenin uçaklara sahip olduğu veya sipariş verdiği aktarıldı. Modellerine göre birim fiyatın 80 milyon ile 110 milyon dolar arasında değiştiği belirtildi.

Türkiye’nin geçmişte 20 ila 30 uçak almak için Trump ile görüşmeler yaptığı, ancak İsrail’in baskısı ve Trump’ın talepleri sonrası satışın askıya alındığı kaydedildi. 25 Eylül tarihli görüşmeden yalnızca Boeing marka yolcu uçaklarının temin edildiği belirtildi. Ayrıca yerli savaş uçağı KAAN’ın motorları için F-35’lerin gerekli olduğu ifade edildi.

Suudi Arabistan’ın uzun süredir Amerikan silahlarının en büyük alıcısı olduğu bilinirken, satışın bölge ülkelerinde huzursuzluğa yol açabileceği değerlendirmeleri dile getirildi. ABD’li yetkililerin satışın İsrail’in bölgedeki askeri üstünlüğünü zayıflatabileceğini düşündüğü aktarıldı.

İsrail’in uzun süredir Suudi Arabistan ile ilişkilerin normalleşmesini istediği, ancak Gazze’de Ekim 2023’te başlayan savaşın bu ihtimali zayıflattığı hatırlatıldı. Kongre’nin satışa engel koyabileceği, ancak Trump’ın geçmişte olağanüstü yetkilerini kullanarak benzer itirazları aşmış olduğu belirtildi. 2019’da 8.1 milyar dolarlık bir satış paketinin Kongre denetimi devre dışı bırakılarak onaylandığı ve veto girişimlerinin sonuçsuz kaldığı ifade edildi.