Trump’ın Çin’e 0 tarife çıkışıyla emtialarda haftalık bilanço
Emtia cephesinde haftanın nabzı, Washington ile Pekin arasındaki sertleşen mesaj trafiğiyle hızlı attı. Fiyatlar, Fed’in olası adımlarına ve kapalı durumdaki ABD federal hükümetinin gölgesine rağmen yön ararken, finalde gelen tarife tehdidi ipleri eline aldı.
Hükümetin tekrar açılması için Senato’da yapılan yedinci tur oylamada hem Cumhuriyetçilerin hem Demokratların geçici bütçe tasarıları gerekli çoğunluğu bulamadı. Buna rağmen ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu, ay sonundaki Fed toplantısına yetiştirilmek üzere enflasyon raporu hazırlıkları için personelini göreve çağırdı. İstihdamdaki ivme kaybının sürmesine yönelik beklentiler, faiz indirimi ihtimalini canlı tuttu. Yayımlanan tutanaklar da tabloyu güçlendirdi: üyelerin neredeyse tamamı eylülde 25 baz puanlık indirimde birleşirken, çoğunluk yılın devamında ek gevşemeye kapıyı aralık bıraktı. Piyasalarda tansiyon hissedildi.
Bu dalgalanmanın ortasında Çin, nadir toprak elementleri ve bu alandaki üretim teknolojilerine yeni ihracat sınırlamaları açıkladı. Ardından Donald Trump, sosyal medya paylaşımında Pekin’in üretimin her aşamasına kısıt getirmeyi planladığını öne sürerek ton yükseltti: “1 Kasım’dan itibaren (veya daha erken), ABD, Çin’e halihazırda ödediği vergi üzerine %100 gümrük vergisi uygulayacak. Ayrıca 1 Kasım’da tüm kritik yazılımlara ihracat kontrolü getireceğiz.” Ekran başında nefesler tutuldu.
Sözlerin etkisiyle ABD 10 yıllık tahvil getirisi haftayı %4,06’da noktaladı; dolar endeksi ise %1,3 artışla 99 seviyesine çıktı. Yatırımcıların tedirginliği gün boyu hissedildi.
Değerli metallerde sekiz haftalık çıkış
Güvenli liman arayışı, platin hariç değerli metallerde kazanımları genişletti. Altının onsu üst üste sekizinci haftada da yükselerek 4.019 dolardan kapanırken, hafta içinde 4.059,29 ile rekor seviyeyi yeniledi. Jeopolitik riskler, merkez bankalarının güçlü alımları, borsa yatırım fonu girişleri ve ABD’de olası faiz indirimi beklentisi yükselişi besledi. Kimi yatırımcıların fiziksel altına yönelmesi dikkat çekti.
Gümüş, altının güçlü seyrine paralel tüm zamanların zirvesi olan 51,74 doları gördü ve haftayı 50,09 dolarda tamamladı. Değerli metallerde ivme, otomotivin katalitik konvertörlerinde kullanılan paladyumu da yukarı çekti; ons fiyatı 1.482,65 dolara tırmanarak Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek düzeye taşındı. Yine de paladyum, tarihî rekoru olan ons başına 3.400 doların yaklaşık yarısında işlem görüyor.
Haftalık performanslara bakıldığında paladyum %11,38, gümüş %4,4, altın %3,4 yükselirken platin %1,1 geriledi. Kısa süreli kâr realizasyonları gün içinde temkinli adımları beraberinde getirdi.
Baz metaller ve enerji cephesi
Baz metallerde hafta boyunca dalgalı bir hat öne çıktı. Arz kesintileri ve düşük faiz ihtimali fiyatlara destek verse de son gün artan ticaret gerilimi talep görünümünü gölgeledi. LME’de bakır, 9 Ekim Perşembe günü ton başına 11.000 doların üzerine çıkarak Mayıs 2024’ten beri en yüksek seviyeyi test etti; ancak Trump’ın sert söylemleriyle gelen satışlar sonrası haftayı ekside kapadı. Endonezya’daki Grasberg madeninde yaşanan kaza, küresel arzda sıkışıklık beklentisini hafta boyunca gündemde tuttu.
Tezgah üstü piyasada libre bazında bakır %4,8, nikel %1,7, çinko %0,4 gerilerken; alüminyum %1,1, kurşun %0,6 artıda kaldı. Masalarda temkinli fiyatlamalar konuşuldu.
Enerjide, Gazze’de çatışmaları bitirmeye dönük planın ilk aşamasında mutabakata varılması risk primini azaltarak Brent’i aşağı çekti. OPEC+’ın Kasımda üretimi günlük 137.000 varil artırma kararı fiyatlara destek verse de etkisi sınırlı kaldı. Analistler, Orta Doğu’daki olası yumuşamanın, yükselen ABD stokları ve ABD-Çin hattındaki gerilimle birlikte petrol üzerinde baskı yarattığını belirtti. Hafta genelinde Brent’in varili %3,4 düşerken, NYMEX’te doğal gazın MMBtu cinsi fiyatı %6,6 değer kaybetti.
Tarım cephesinde hava koşulları ve küresel ticaret akışları izlenirken, haftanın sonunda ABD-Çin gerilimi fiyatlamaları baskıladı. ABD’de hükümet kapalı olduğu için resmi haftalık ihracat satış raporu yayımlanamadı. Kanada Ulusal Demiryolu, Batı Kanada’dan Eylülde 2,91 milyon tonla rekor tahıl sevkiyatı gerçekleştirdi. Arjantin, güçlü verim ve toprak nemiyle mısır ve soya fasulyesi arz tahminlerini yukarı revize ederken, Rusya’da 8-14 Ekim döneminde buğday ihracat vergisinin yaklaşık %20 düşürülmesi fiyatları aşağı çekti. Chicago’da kile başına pirinç %3,9, buğday %3,2, mısır %1,3, soya fasulyesi %1,1 geriledi. ICE’ta libre bazında kahve %4,2, pamuk ve şeker %2,3 düşerken, kakaonun ton fiyatı haftayı %5,7 azalışla tamamladı.
Hafta, belirsizliğin yatırım kararlarını nasıl hizaya sokabildiğini gösterdi; ekranların başında geçen uzun saatlerin sonunda sahnede kalan yine ihtiyat oldu.
