Trump Savaşları Gerçekten Bitirdi mi? ABD’nin Rolü Tartışmalı

ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşları bitirdiği iddiası gündemde. Peki, Trump gerçekten iddia ettiği kadar savaşı sona erdirdi mi? İşte detaylar…

Başkan Trump, ikinci başkanlık döneminde sağlanan barış anlaşmalarına sık sık atıfta bulunarak başarılarını öne çıkarıyor. Ancak uzmanlar ve gözlemciler, bu arabuluculuk çabalarının somut bir çatışma sonlandırma etkisi yaratıp yaratmadığını sorguluyor. ABD’nin sürece müdahalesi ve Trump’ın rolü, kamuoyunda ve uluslararası alanda tartışma yaratıyor.

Trump’tan Ateşkes Açıklamaları

Rusya-Ukrayna arasında arabuluculuk yaparak savaşı bitirmeye çalıştığını belirten Trump, Beyaz Saray’da Avrupalı liderlerle yaptığı toplantıda ilginç bir diyalog yaşadı. Ateşkes çağrılarına, “Ben altı savaş bitirdim… Ve bu anlaşmaları yaparken birinde bile ‘ateşkes’ kelimesini ağzıma almadım” şeklinde cevap verdi. Ardından bu sayıyı yediye çıkardı.

Nobel Barış Ödülü İddiası

Trump yönetimi, sonlandırdığını iddia ettiği savaşları sıralayarak, baş barış elçisi için Nobel Barış Ödülü’nün çoktan gelmesi gerektiğini savunuyor. Ancak bu savaşların bazıları kısa sürdü ve barış anlaşmalarının kalıcılığı belirsiz. Trump’ın kendi sosyal medya platformu Truth Social’da bile “ateşkes” terimini kullandığı görüldü.

BBC Verify İncelemesi: Çatışmalar ve Trump’ın Rolü

BBC Verify (Doğrulama) ekibi, söz konusu çatışmaları ve Trump’ın bunları sona erdirmedeki rolünü mercek altına aldı. İşte bazı örnekler:

İsrail ve İran Arasındaki Çatışma

İsrail’in İran’daki hedefleri vurmasıyla başlayan 12 günlük çatışmada Trump, saldırıdan önce Netanyahu’nun kendisini bilgilendirdiğini açıkladı. ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine saldırması, çatışmayı sona erdiren bir hamle olarak değerlendiriliyor. Trump, İran’ın ateşkesi başlattığını ve İsrail’in de ateşkes yapacağını duyurdu. Ancak İran dini lideri Hamaney, ülkesinin zafer kazandığını iddia etti. İsrail ise yeni tehditler karşısında İran’ı vurabileceğini belirtti.

Brookings Enstitüsü’nden Michael O’Hanlon, kalıcı bir barış anlaşması olmadığını ve İran’ın nükleer programının nasıl izleneceğine dair bir anlaşma bulunmadığını söyledi. O’Hanlon, “Elimizde sona eren bir savaştan ziyade fiili bir ateşkes var. Ama yine de Trump’a hakkını biraz vermek gerekir. ABD’nin yardımıyla İsrail’in İran’ı zayıflatmış olması stratejik olarak önemli,” dedi.

Pakistan ve Hindistan Gerginliği

Nükleer silah sahibi iki ülke arasındaki gerginlik, Keşmir bölgesindeki saldırı sonrası arttı. Dört gün süren karşılıklı saldırıların ardından Trump, Hindistan ve Pakistan’ın ateşkes konusunda anlaştığını ve bunun ABD arabuluculuğunda gerçekleştiğini belirtti. Pakistan, Trump’a teşekkür ederken, Hindistan ABD’nin etkisine önem atfetmedi.

Ruanda ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti Arasındaki Düşmanlık

M23 isyancı grubunun Kongo’nun doğusundaki maden bölgesini ele geçirmesiyle alevlenen düşmanlık, Washington’da imzalanan bir barış anlaşmasıyla sonuçlandı. Trump, anlaşmanın ticaretin artmasına yardımcı olacağını söyledi. Ancak taraflar birbirini ateşkesi ihlal etmekle suçladı ve M23 isyancıları barış görüşmelerini terk etme tehdidinde bulundu.

Tarih profesörü Margaret MacMillan, Kongo ve Ruanda arasında çatışmaların devam ettiğini, yani ateşkesin işlemediğini belirtiyor.

Tayland ve Kamboçya Arasındaki Sınır Çatışmaları

Trump, Tayland başbakanını arayarak savaşı bitirmesini istediğini duyurdu. İki ülke, sınırda bir haftadan az süren çatışmaların ardından ateşkes ilan etti. Barış görüşmelerine Malezya ev sahipliği yaptı, ancak Trump, çatışmaları durdurmazlarsa ABD’nin gümrük vergilerini düşürme müzakerelerini durdurma tehdidinde bulundu.

Ermenistan ve Azerbaycan Barış Deklarasyonu

İki ülkenin liderleri, Beyaz Saray’da barış deklarasyonu imzaladıktan sonra Trump’ın Nobel Barış Ödülü’nü hak ettiğini söyledi. Brookings Enstitüsü’nden O’Hanlon, imza töreninin tarafları barışa itmiş olabileceğini belirtiyor.

Mısır ve Etiyopya Arasındaki Nil Nehri Gerginliği

Etiyopya’nın Nil Nehri üzerindeki barajı tamamlamasıyla Mısır, suyunun etkilenebileceğini iddia etti. Trump, Mısır’ın suyunu istemesi gerektiğini ve ABD’nin sorunu çözeceğini söyledi. Ancak Mısır ve Etiyopya arasında resmi bir anlaşmaya varılamadı.

Sırbistan ve Kosova İddiası

Trump, Sırbistan ve Kosova arasındaki çatışmayı önlediğini iddia etti ve “Bunu yaparsanız ABD ile ticaret yok dedim,” şeklinde konuştu. Ancak Profesör MacMillan, iki ülkenin savaşmadığını ve ortada bitirilecek bir savaş olmadığını belirtiyor.