ABD-Rusya İlişkilerinde Tomahawk Krizi: Trump, Barış Görüşmeleri Öncesi ‘Derin Vuruş’
Ukrayna krizi, ABD Başkanı Donald Trump’ın iki cepheli diplomasi hamlesiyle yeni bir gerilim noktasına ulaştı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, kilit öneme sahip Washington temasları için ABD’ye gelirken, gündemin zirvesinde Rusya’nın askeri ve stratejik hedeflerini derinden vurabilecek menzile sahip Tomahawk seyir füzelerinin Kiev’e verilip verilmeyeceği tartışması yer alıyor.
Trump, Putin’le İlerlediğini İlan Etti
Zirve öncesinde tansiyonu yükselten asıl gelişme, ABD Başkanı Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı telefon görüşmesine dair yaptığı açıklama oldu. Trump, Ağustos ortasından bu yana gerçekleşen ilk görüşmenin “çok verimli” geçtiğini ve barış yolunda “büyük ilerleme kaydedildiğini” belirtti. Bu gelişmenin ardından iki ülke heyetlerinin önümüzdeki hafta toplanacağı duyuruldu.
Ancak Trump’ın diplomasi masasında Tomahawk kartını tutması, süreci karmaşıklaştırıyor.
Zelenski: “Moskova Füzeyi Duyunca Diyaloğa Koşuyor”
Bu yıl üçüncü kez ABD’yi ziyaret eden Ukrayna lideri Zelenski, Tomahawk füzelerinin potansiyel etkisine dikkat çekerek; “Moskova, Tomahawk füzelerinden bahsedildiğini duyar duymaz diyaloğu yeniden başlatmak için acele ediyor” yorumunu yaptı. Zelenski, menzili 2.500 kilometreye kadar ulaşabilen bu stratejik füzelerin ülkesine acilen sağlanması çağrısını yineledi.
Putin’den Sert Tomahawk Uyarısı
Rusya cephesinde ise Tomahawk ihtimaline dair tepki sert oldu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, “Rossiya-1” kanalına yaptığı açıklamada, ABD yapımı bu seyir füzelerinin Ukrayna’ya verilmesinin, “ilişkilerimizin ve ilişkilerimizdeki olumlu gelişmelerin bozulmasına yol açacağını” net bir dille ifade etti. Putin, Trump ile görüşmesi sonrasında durumu değerlendirmek üzere acil olarak Rusya Güvenlik Konseyi’ni topladı.
Trump’ın Çelişkili Açıklamaları ve Lojistik Endişe
Trump’ın konuya ilişkin tutumu ise çelişkili. Füze tedariki için hafta başında “Göreceğiz… Belki” ifadelerini kullanan ABD Başkanı, Putin’le görüşmesinin ardından ise lojistik endişesini dile getirdi: “Tomahawk stoklarımızı tüketemeyiz, bizim de onlara ihtiyacımız var… Ne yapabileceğimizi bilmiyorum.”
Buna rağmen Trump, Putin’le Ukrayna savaşının sona ermesinin ardından ABD-Rusya ticareti gibi konuları uzun uzadıya görüştüğünü belirtti ve ABD heyetine Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun başkanlık edeceğini duyurdu.
Tomahawk Füzesi Nedir?
Tam adı BGM-109 Tomahawk olan bu seyir füzeleri, ABD’li General Dynamics tarafından 1970’lerde geliştirilmiş stratejik silahlardır. Raytheon firması tarafından üretilen füzeler, varyantına göre 2.500 kilometreye kadar menzile ulaşabilir ve yüksek hassasiyetli güdüm sistemleriyle hedefini vurur. Önceleri nükleer başlık taşıyabilen Tomahawk’lar, günümüzde genellikle 120 kg patlayıcı içeren konvansiyonel harp başlıkları kullanmaktadır.
Zirve Macaristan’da Olabilir
Öte yandan, diplomasi trafiği hız kesmiyor. Trump, Putin ile yüz yüze görüşmeyi iki hafta içinde Macaristan’da gerçekleştirmeyi umduğunu açıkladı. Macaristan Başbakanı Viktor Orban da, danışmanlar düzeyindeki toplantıların ardından zirvenin Budapeşte’de yapılabileceği bilgisini doğrulayarak, bu barış girişimini “dünyanın barışsever insanları için harika bir haber” olarak nitelendirdi.
Başkan Trump, seçim kampanyası sırasında savaşı hızla bitirme sözü vermiş, ancak iktidara döndükten sonra bunun “şimdiye kadarki en zorlu meselelerden biri” olduğunu kabul etmişti. Füze kartını masada tutarak Rusya’yı müzakereye zorlama stratejisi izlediği anlaşılıyor.
